اعتبارسنجی اشخاص حقیقی و حقوقی


اعتبارسنجی اشخاص(حقیقی و حقوقی) یکی از مؤلفه‌های مهم نظام تدبیر در الگوی پیشرفت اسلامی است.

اعتبار افراد نقش مهمی‌ در معاملات اقتصادی دارد. اگر پولی یا مالی به كسی قرض داده شود یا در معامله‌ای پرداخت پول به آینده موكول شود، اعتبار فرد مقابل نقش مهمی‌ در انجام معامله دارد. در روستاها و جوامع کوچک که همه همدیگر را می‌شناسند اگر شخصی در معامله‌ای بدحسابی كند اعتبارش نزد همه از بین می‌رود؛ به همین دلیل حفظ آبرو و اعتبار افراد در این جوامع تبدیل به یک فرهنگ شده است چرا كه هزینه بی‌اعتبار شدن بسیار بالاست.

اما در شهرهای بزرگ و بزرگ شدن جوامع، سیستم سنتی حفظ آبرو دیگر كارآیی خود را از دست می‏دهد و  افراد متخلف و بزه‏کار نگران کاهش اعتبار خویش نیستند؛ بنابراین اعتماد افراد به یكدیگر از ریسك بالایی برخوردار می‏شود. افزایش ریسك اعتبار افراد باعث می‌شود كه ریسك معامله یا مشاركت در فعالیت‌های اقتصادی افزایش یابد و نهایتا باعث كاهش فعالیت‌های اقتصادی گردد كه در نتیجه رفاه اقتصادی جامعه كاهش می‌یابد.

بانک‏ها و تسهیلات مالی

توسعه بانكداری خصوصی و رقابت بین بانك‌ها مستلزم تشکیل نهادهایی به منظور رتبه‌بندی درجه اعتبار افراد است. این موسسات به منظور خدمات‌رسانی به موسسات مالی همچون بانك‌ها ایجاد می‏شوند تا بر مبنای اطلاعات آنها بانك‌ها از ریسك اعتباری افراد یا شركت‌ها مطلع شوند. در این سیستم هرچه افراد خوش‌حساب‌تر باشند رتبه به‏تری كسب می‌كنند. در عوض وقتی فردی می‌خواهد از بانك تسهیلات بگیرد اگر رتبه اعتباری به‏تری داشته باشد نرخ بهره كم‏تری به تسهیلاتش تعلق می‌گیرد چرا كه احتمال قصور در پرداخت آن فرد كم‏تر است. همچنین این موسسات رتبه اعتباری هر فرد را در اختیار دیگران قرار می‌دهند لذا این اطلاعات می‌تواند در اختیار همگان قرار بگیرد.
معضلات پیچیده‌ای نظیر چک‌های بلامحل، کلاهبرداری‌ها، ورشکستگی‌ها و روابط نادرست بین معامله‌گران اقتصادی و همچنین معوق شدن تسهیلات ارائه شده و در نتیجه  افزایش زندانیان مالی و عدم وجود روابط صحیح اقتصادی و افزایش بی‌اعتمادی در دادوستد‌ها از پیامدهای نبود سیستم‏های اعتبارسنجی است.

شرکت‏های بیمه

از مشکلات شرکت‏های بیمه، ناکارایی قوانین و ابزار مورد استفاده است که باعث سوء استفاده‏ی افراد متخلف می‏گردد، به عنوان مثال یک فرد با یک سانحه از چندین شرکت بیمه درخواست خسارت می‏کند. بروز این تخلفات باعث بالا رفتن هزینه‏های بیمه می‏شود که همه اشخاص اعم از درستکار و متخلف باید آن را پرداخت کنند؛ به عنوان مثال شما که فردی قانون‏مندی هستید ممکن است سالی چند صد هزار تومان صرف بیمه ماشین و شخص ثالث کنید در حالی که اصلاً هیچ استفاده‏ای از آن نمی‏کنید. با وجود مؤسسات اعتبار سنجی این شرکت‏ها قادرند با توجه به میزان ریسک رانندگی افراد، حق بیمه مناسب وی را تعیین کنند؛ این امر هم چنین باعث کاهش تخلفات رانندگی و کاهش انواع خسارات ناشی از آن می‏گردد.

چک‏های برگشتی و تخلفات مالی

همه ما تأثیرات ناخوشآیند چک‏های برگشتی در بازار را دیده‏ایم. در حال حاضر اطلاعات چک‏های برگشتی به صورت کاملاً ناقص و به صورت گسسته فقط در اختیار بانک‏ها قرار دارد.

مالکین ساختمان‏ها و اجاره کنندگان

برای هر مالکی مهم است که ملک خود را در اختیار چه فردی قرار می‏دهد. آیا وی توان پرداخت اقساط خود را دارد و یا در اجاره و نگهداری ملک از چه پیشینه‏ای برخوردار است، آیا صلاحیت اخلاقی دارد یا نه؟ با تأمین این اطلاعات توسط موسسات اعتبارسنجی و با كاهش ریسك‏ها افراد بیش‏تری می‌توانند با خیال راحت‌تر ملک خود را اجاره دهند؛ افزایش موارد اجاره باعث کاهش هزینه‏های اجاره می‏گردد.

استفاده کنندگان از خدمات موسسات اعتبار سنجی

بانک‌ها، خرده‌فروشی‌ها، عمده‌فروشی‌ها، شرکت‌های بیمه، شرکت‌های خدماتی، شرکت‌های تامین‌کننده ارتباطات، شرکت‌های صادرکننده کارت اعتباری، تولیدکننده‌ها، ملاکان و اجاره‌دهندگان و کلیه کسانی که خدمات یا محصولات خود را به صورت اقساطی واگذار می‌نمایند؛ و حتی ارتباطات شخصی و خانوادگی، دوستی‏ها و ازدواج و  تشکیل خانواده از استفاده کنندگان از خدمات این موسسات هستند.

فهرست مطالب این بخش:



دی ان ان فارسی