ساختار شبکه‌ای پویا


حرکت از ساختارهای سلسله مراتبی عصر صنعتی به ساختارهای شبکهای عصر اطلاعات

در انتقال از عصر صنعت به عصر دیجیتال، بر اساس چهار تحقیق انجام شده درباره اشکالات و اصلاحات نظام اداری و مطابق راهبرد ایجاد سازمان‌های دانش‌محور و راهکار ساختار سازمانی شبکه‌ای از نظر عملی برای پیاده‌سازی ساختار شبکه‌ای پویا، ساختار دوگانه‌ی پایدار و پویای زیر تعریف می‌شود:

  1. ساختار نقش‌ها: یک نقش عبارت است از یک عنوان یا برچسب معرف مجموعه‌ای از مهارت‌های مرتبط با هم که توسط یک شخص قابل انجام است (مثل: برنامه‌نویس، یا حسابدار). نقش شبیه عنوان شغلی یا شرح شغل است با این تفاوت که یک شخص می‌تواند به هر تعدادی که استعداد و توان کسب مهارت دارد در یک سیستم نقش ایفاء کند. ساختار نقش‌ها یک ساختار پایدار است و اشخاص با کسب دائمی مهارت‌های جدید و ارتقاء دانش خود از رشدی مستمر و حرکتی رو به بالا برخوردارند.
  2. ساختار کاری: در این ساخت سازمانی، گروه‌های كاری تشكیل و بر حسب ضرورت مأمور انجام امور می‌شوند؛ بر سلسله مراتب تاكید نمی‌شود و كاركنان معمولاً به صورت تیمی فعالیت می‌كنند، اختیارات به كسانی تفویض می‌شود كه به كار ویژه‌ای نزدیكترند. ساختار کاری یک ساختار موقتی و گذراست(ساختار پویا) و صرفاً بر اساس ساختار نقش‌ها، چگونگی تشکیل گروه‌های کاری و انجام کار را مشخص می‌کند (ساختار ادهوکراسی). پس از انجام کار، آن قسمت از ساختار مرتبط با کار از بین می‌رود.

ساختار فوق با دیدگاه سیستمی بر مبنای کار شبکه‌ای پیشنهاد شده و بخش فنآوری اطلاعات به عنوان یک سیستم مستقل با سایر سیستم‌ها(سایر ادارات) و منابع(مدیران، معاونین، بخش اداری، و ... و نقش‌ها: کارآموز،‌آزمونگر، طراح، مدیر پروژه و...) جهت رسیدن به اهداف تعریف‌شده در تعامل می‌باشد. در این ساختار،‌ کارهای تعریف شده و درخواست‌های ارجاع شده به بخش فنآوری اطلاعات بلافاصله با توجه به تعاریف نقش‌ها و سطوح دسترسی‌شان در اختیار منابع مرتبط قرار می‌گیرد؛ این حالت متفاوت از ساختار سلسله مراتبی فعلی است که همه امور(حتی کارهای استاندارد شده‌ی قبلی) باید از طریق مدیر اداره، معاون، ‌رئیس دایره، و... رد شده تا به دست مجری کار برسد.

ویژگی‌های ساختار پیشنهادی

  • ممکن‌سازی کار تیمی و همکاری گروهی، تسهیل ابتکار، خلاقیت و نوآوری
    سازمان خلاق دارای عناصر ساختار خلاق مانند ساختار پروژه‌ای، ماتریسی، ساختار مولكولی و ادهوكراسی است.
  • آموزش و بهبود مستمر به صورت برنامه‌ریزی شده و نظام‌مند
    تعالی سازمان یعنی توانایی و قابلیت آن در بهبود دانش و مهارت‌های نیروی كار و همسونمودن عملكرد با اهداف سازمان.
  • ایجاد انگیزه در کار
    افراد زمانی لذت واقعی کار را درک خواهند کرد که مجذوب نقش کاری خود شوند.
  • تعیین نظام ترفیع، استقرار فرهنگ شایسته سالاری
    تعیین شفاف نقشه‌ی راه و اینکه چگونه باید افراد از درون سازمان از لایه‌های پایین رشد کنند و بالا بیایند و به کارمندانی کارآمد تبدیل شوند.
  • ساختار مدیریت اکتسابی
    کسب قابلیت‌ها؛ مدیر برای این که مجموعه‌ای را مدیریت کند باید در فرآیندی در سطوح پایین‌تر، قابلیت‌های مدیریتی از خود نشان داده باشد. در واقع افراد با رشد و پیشرفت در ساختار پیشنهادی قابلیت‌های لازم را به مرور کسب خواهند کرد.
  • فهرست کامل ویژگی‌ها...

نتیجه‌گیری

ساختار سازمانی شبکه‌ای پویا یکی از ارکان سه گانه‌ی مدیریت دانش و راهبرد ایجاد سازمان‌های دانش‌محور می‌باشد. ساختار شبکه‌ای پویا، ایده‌ی تثبیت مدیریت‌ها، پویایی مدیران را عملی و محقق می‌کند. تحلیل فوق و ساختار پیشنهادی برای بخش انفورماتیک سازمان انجام شده است؛ اما با توجه به شناخت محقق از بخش‌ها و ادارات مختلف و نیز درهم تنیدگی همه امور و قسمت‌های سازمان با فناوری اطلاعات، از نظر مؤلف برای سایر بخش‌ها و ادارات هم مناسب می‌باشد.

فهرست مطالب مرتبط:



دی ان ان فارسی